MS otoimmün bir hastalıktır, peki otoimmün hastalık nedir?
İnsan vücudu oldukça hassas dengelere uyarak çalışıyor. Pek çok farklı sistem kendi içinde işlevlerini yürütürken, bir yandan da diğer sistemlerde işleyen süreçlere uyum sağlayarak bir bütünü oluşturuyorlar. Bunu aslında bir fabrikaya da benzetebiliriz. Bu fabrika kendi enerji sağlama, soğutma, depolama, materyalleri işleme, taşıma ve daha pek çok alt birimden oluşuyor, ama hepsinin nihai işlevi işbirliği yaparak fabrikanın görevini yerine getirmesini sağlamak.
İşte insan vücudunda iş gören pek çok sistemden birisi de bağışıklık sistemi (immün sistem). Vücudumuz aslında anne karnından dış dünyaya çıktığımız ilk andan itibaren yalnız kalmıyor. İrili ufaklı pek çok türde mikroorganizmalar (bakteri, virüs vd.) vücudumuza girmeye başlıyor. Bazı bakteriler belli bölgelere yerleşip bizimle yaşamaya başlıyor. Bu sırada hem kendileri hayatta kalıyor hem de yaşadığı vücuda çeşitli faydaları dokunuyor (kommensalizm). Ama bütün mikroorganizmalar iyi niyetli değiller. Bazıları da girdiği vücuda saldırıp yok etmek derdinde. İşte tam da bu nedenle vücudumuz bu kötü niyetli canlılara karşı iyi bir önlem alamasaydı eğer, işlevlerini ve hayatını sürdüremezdi.
Aslında bağışıklık sistemi oldukça akıllıca iş görüyor. Temel olarak iki farklı şekilde çalışıyor. İlki olan doğal bağışıklık sistemi mikroorganizmanın cinsine bakmaksızın hepsini tanıyor ve yok etmeye çalışıyor. İkincisi ise adaptif bağışıklık sistemi. Bu sistem bir kez istilacı ile karşılaştığında onu hafızasına alıyor ve kendini bir sonraki karşılaşmaya hazır hale getirecek hücreler üretiyor. Böylece bir sonraki karşılaşmada çok daha etkili bir savunma yapabiliyor. Zaten aşılar da bu şekilde iş görüyor. Bu sistem iyi çalışırsa eğer, insan hayatı boyunca bu istilaları başarılı bir şekilde bertaraf edip hayatını sürdürebiliyor.
Ancak bazen bu sistem yolunu şaşırıp, küçük istilacılar yanında, kendinden olan hücreleri yabancı zannedip reaksiyon verebilir hale gelebiliyor. Bu durumun neden olduğu tam olarak bilinmese de, anne ve babadan geçen kalıtsal özellikler, kişinin yaşadığı çevresel şartlar sonucunda günün birinde bu durum ortaya çıkabiliyor. Bu hastalıklara örnek verirsek, eğer bu hedef hücre sözgelimi pankreastaki insülin üreten adacık hücreleri ise o zaman diyabet hastalığı, eğer eklemlerimizdeki sinovyal hücreler ise romatoid artrit ya da cildimizdeki pigment hücreleri ise vitiligo gibi hastalıklar ortaya çıkıyor. İşte bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine reaksiyon vermesi bu nedenle oto - (kendi) immün hastalık olarak isimlendiriliyor.
MS hastalığı da işte bu şekilde bir otoimmün hastalık. Bağışıklık hücreleri reaksiyon göstermemesi gereken beyin ve omurilikteki hücrelere reaksiyon gösterince minik iltihap alanları (plaklar) oluşuyor ve kişide bazı nörolojik belirti ve bulgulara neden oluyor. Bu arada MS dışında sinir sistemini etkileyen pek çok otoimmün hastalığın olduğunu da ekleyelim.